ЕРЛИ САМОУПРАВЛЕНИЕ

РАЙОН ДЕПУТАТЛАР ЙЫЙЫНЫ

Сессиядынъ карарлары ман келисте

Янъыларда «Ногайский район» МО-сынынъ 5-нши кере шакыртылган Депутатлар Йыйынынынъ 31-нши сессиясы озгарылды. Онынъ ис куьнделигинде тоьмендеги соравлар каралды:

1. Топарласып келген Марокко шегерткилердинъ уьйкен ер майданларга яйылувын аянлав ман байланыста аьдетте болмаган аьл.

2. 2016-ншы йылга «Ногайский район» МО бюджетине туьрленислер киритуьв акында.

Сессия ги соравлар бойынша билдируьвлер мен «Ногайский район» МО администрация аькимбасынынъ куллыгын юритуьвши Р.Шангереев шыгып соьйледи. Оннан сонъ депутатлар коьтерилген соравлар бойынша оьз ойлары ман боьлисип, тийисли карарлар кабыл этип алдылар. Соны ман 192-нши карар ман келисте «Ногайский район» МО-сынынъ Депутатлар Йыйыны Дагестан Республикасынынъ Аькимбасы Р.Абдулатиповка эм Халк Йыйынынынъ Председатели Х.Шихсаидовка каратылган Шакырувды кабыл этип алып, «Ногайский район» МО ерине Марокко шегерткилери шапкынлык эткени мен байланыста республика куьшлерин эм амалларын кулланув ман тезлик ярдамын этпеге тилек салды.

Сонъ кабыл этилинип алынган 193-нши номерли карарга коьре, тоьмендеги приложениелер мен келисте район бюджетине тийисли туьрленислер киритуьв тилди:

Шыктажларды кемитуьв акында

(Приложение № 1)

1. Администрациядынъ етекшилев аппаратынынъ шыктажларын кемитпек:

ст. 001 0104 883002000121 - 1536,0 мынъ маьнет

ст. 001 0104 883002000129 - 464,0 мынъ маьнет

Келимлерди арттырув акында

(Приложение № 2)

1. НДФЛ бойынша келимлерди арттырмак:

(000 10102 000010000110) +4000,0 мынъ маьнет

2. Баска налоглы тувыл келимлер бойынша келимлерди арттырмак:

(000 11705 050050000180) +2744,6 мынъ маьнет

Шыктажларды арттырув акында

(Приложение № 3)

1. Йол фондынынъ шыктажларын алдынгы аьлине аькелмек

+7825,0 мынъ маьнет,

2. «Ногайский район» МО администрациясынынъ ЕДДС МКУ

+919,6 мынъ маьнет,

сонынъ ишинде:

Шыктажларды арттырув акында

(Приложение № 4)

«Ногай Эл» балалар бавы уьшин оборудование алувга шыктажларды арттырмак:

+51300,0 мынъ маьнет

(075 0701 1910 106590244310)

(булак – ДР-нынъ республикалык бюджетинен бюджетли кредит).

ЭС ЭТИНЪИЗ

Катнаспага суьйсенъиз

Дагестан Республикасынынъ Оькиметининъ Председателининъ орынбасары Р.Джафаровтынъ тапшырмасын толтырув, 2014-2018-нши йылларга РФ гражданларынынъ тезлик пен аьрекет этуьвин арттырув бойынша РФ Оькиметининъ распоряжениеси мен

(24.04.2016 й. № 663-р) шаралар Планынынъ 6-ншы пунктын яшавга шыгарув мырадта РФ Ис эм социаллык коршалав министерствосы яшавшыларды социологиялык сорастырув уьшин бир неше соравлар аьзирлеген. Онынъ мырады – яшавшылардынъ яшайтаган ерининъ

тысында куллыкка ерлесуьвге себеплик этетаган аьллерди аянлав.

Белгиленген соравлар списогы РФ Ис эм социаллык коршалав министерствосынынъ официаллык сайтында ерлестирилген ( http://www.rosmintrud.ru/employment/migration/74/ ).

САК БОЛЫНЪЫЗ!

Малдынъ юкпалы маразы

Нодулярный дерматит – тувар малдынъ терисининъ авырувы. Соны ман авырыган айван кыздырма тутады, онынъ эти кызады, терисине атпалар шыгадылар. Бу юкпалы вируслы мараз бан баьри тукымлы, яс эм карт тувар маллар да авырыйды.

Нодулярный дерматит пен авырыган айваннынъ этининъ кызувы 40-42 градусларга дейим коьтериледи. Онынъ коьзлеринен, бурыныннан агады, силекейи шубырады, айван юргиси келмейди, салпырайды, пишен-ем ашамайды. Сонында онынъ терисине атпалар шыгады.

Бу зарарлы авырув ман куьрес юритуьв ниет пен Ногай районынынъ ветеринар управлениеси тувар малды вакцинациялав исин оьткереди. Маллардынъ иелери аьр 7-10 куьннен айванларды креолин растворы ман шомылдырмага керек боладылар. Ол зат малларды мараздан саклар.

Мал авырып баслаганын сезгенде ок сонынъ акында управление специалистлерине эмлев шараларын баслав уьшин билдирмеге керек болады. Авырыган айванды заманды йибермей аьрекетлеп эмлеп баслав бек маьнели. Авырувлы малды эмлев уьшин аьруьв антибиотиклер керегеди: бициллин – 3-5, нитокс, энрофлокс, доксициллин, азитроний, рибофлокс, вентофлокс эм с.б. Район ветеринар управлениеси яшавшыларды бу дарманлар ман канагатлап болмайды, сонынъ уьшин маллардынъ иелерине солардынъ бир нешевлерин сама алып коймага тилек этемиз.

Бу авырувдан тура туьзилген авыр эпизоотикалык аьллер мен байланыста тувар малды сатув-алувды койдырып турмага керек болады. Малды бир якка аькетуьв, аькелуьв яде сатув ман байланыслы соравларды район вету-

правлениеси мен соьйлесип шешпеге тийисли.

Соны ман бирге койлар оспа маразы ман авырымага болатаганын яшавшылар эсине саламыз. Конъысы районлардынъ хозяйстволарында койлардынъ оспа маразы бар экенин билдиремиз. Сонынъ уьшин Ставрополь крайынынъ ювыктагы авыллары эм коьшимли малшылык хозяйстволары ман баьри байланысларды да койып турмага керек.

Биз аьли оспа маразына карсы койларды вакцинация этуьв исин басладык. Койлар саклайтаганларга бу ягыннан бизге коьмек этпеге тилек саламыз. Сиз оьз хозяйствонъызда базлар-боьлмелер, оцаркалар эм сондай баска затлар курмага керексиз, керек шаклы исшилер-фиксаторлар тутпага борышлысыз.

М.БАЙМУРЗАЕВ,

Ногай район ветеринар управлениесининъ етекшиси.

РОССИЯ ТАРИХИ

29-ншы июнь – УЛЛЫ АТАЛЫК СОГЫСЫ ЙЫЛЛАРЫНДА ФАШИСТЛЕР МЕН СОГЫСКАН ПАРТИЗАНЛАРДЫ ЭМ ПОДПОЛЬЩИКЛЕРДИ ЭСКЕРУЬВ КУЬНИ

Ногай шоьлинде партизанлар козгалысы

Авыр 1941-1945-нши согыс йылларында Совет Союзынынъ коьп миллетли халкы ман бирге Ногай шоьлимиздинъ яшавшылары да явга карсы куьрескенлер. Согыстынъ биринши куьнлеринен алып коьплеген ногай йигитлеримиз немец явды элимизден кувув ниет пен Совет Армиясы сырасына туьскенлер.

1942-нши йылдынъ язлык шагында Сырт Кавказ еринде бек авыр аьллер туьзилди. Немец отрядлары Ставрополь крайынынъ (ол заманда Кизляр округына Караногай, Кизляр, Шелковской, Ачикулак, Коясула районлары киретаган эди) кайбир кесек ерлерин алган эдилер.

Соны ман сол йылларда Ставрополь партия крайкомы ягыннан баьри кала эм район партия комитетлерине буйрык берилип, бу баьри районларда, сонынъ ишинде Караногай районында да, партизан отрядлары курылган. Бизим ерде туьзилген партизан отряд сырасында орыслар, кумыклар, ногайлар бар эдилер. Отрядка бизим Тав элимиз – Дагестаннынъ данъклы улы Махач Дахадаевтинъ атын бердилер. Отрядтынъ етекши орынларында туьрли миллетли яслар эдилер: отряд командири Владимир Георгиевич Ломидзе (грузин), отряд комиссары Юсуп Идрисович Аджиев (лак миллетли), разведка басшысы Дмитрий Иванович Киреев (орыс) эм штаб басшысы Ильяс Муллаевич Алиев (ногай). Коьп аьдемлер болган отряд сырасында: айтпага, К.Сахтаев, А.Балугов, Н.Капуза, З.Яхьяев, С.Янмурзаев, Н.Эрежеев, К.Шураев, К.Муллаев, Р.Бугаев, Т.Мурзаев эм коьплеген баскалар.

Отрядтынъ куьш салувы ман Дагестан, Азербайджан якларга 5 мынъ тувар мал, 175 мынъ койлар, 2 мынъ атлар, тракторлар эм баска техника алатлары коьширилген.

Уьйкен коьмегин тийгистетеган эдилер партизанларга авыл яшавшылары. Мутылмайды эм айтылады эл арасында Куьнбатар авыл яшавшысы

Куьнбике Мусаевадынъ партизанларга эткен ярдамы акында. Ол, бир кере разведкадан кайтып, онынъ уьйинде токтаган партизанлар С.Янмурзаевти, А.Балуговты эм М.Салимовты явдынъ есириннен аман акал-ган: сол заман авылга 50-ге ювык немец разведчиклери киргенин оларга сонда ок билдирген. Эткен иси уьшин К.Мусаевады немецлер каты язалаганлар.

Йигитлигин коьрсеткен сол йылларда 16 ясындагы разведчик, Дахадаев атындагы отрядынынъ катнасувшысы Казманбет Абдуразаков: ол немец летчиклери мен атып урылган Терекли-Мектеб авыл шетинде конган самолеттагы (оны ман мунда Кизляр каласынынъ коменданты генерал-майор Селиванов ушып келген) отты тымдырган, бир неше шелек сув тасып аькелип. Йигитлиги уьшин ога ВКП (б) крайкомынынъ секретари М.А.Суслов «За отвагу!» деген медаль тапшырган.

Сырасында аз аьдемлер болса да Дахадаев атындагы партизан отряды разведка куллыгын аьрекетлик пен юргисткен, соны ман Сырт Кавказ фронтына уьйкен коьмек эткен.

Кан тоьгисли согыс кутылганлы 70 йылдан артады. Аьр каламызда, аьр бир авылда партизанлар эстеликлери бар, оларга дайым да шешекейлер байламлары салынып турады. Бир йигитимиз де мутылмаган, олар халк эсинде йылы сакланады.

Б.ИБРАГИМОВА.

Суьвретлерде: М.Дахадаев атындагы партизан отрядынынъ аьрекетли катнасувшылары К.Абдуразаков эм С.Янмурзаев.

23 ИЮНЬ 2016 ЙЫЛ

«ШОЬЛ ТАВЫСЫ»

5 БЕТ