تعارض ایدئولوژیک در منطقه

تعارضات ایدئولوژیک بین ایران و عربستان فراتر از شکاف سیاسی و امنیتی بروز و ظهور پیدا کرده و این به عنوان اهرمی برای افزایش شکاف سیاستهای دو کشور شده است. نوع برداشت و سطح تحلیل سیاست خارجی ایران مقدمه ای برای ایجاد شرایط براندازی و تزلزل سیاسی و امنیتی در عربستان و سست کردن پیوندهای این کشور با متحدان فرامنطقهای آن می داند.

معادلات پیچیده فرامنطقهای با کشورهای خاورمیانه

برای حضور مستمر و کیفیت ارتباط بیشتر با قدرتهای فرامنطقهای مانند آمریکا و ناتو که به دنبال بازدارندگی نظامی، اقتصادی و سیاسی را در منطقه خلیج فارس جولان دهند با هدف دستیابی به منافع خودشان در این منطقه حضور دارند که این باعث بروز بی ثباتی امنیتی در منطقه خواهد شد. (امامی، ۱۳۸۲: ۷۲۰-۷۲۲) حمایت قدرتهای برتر بین المللی از رژیم های پادشاهی خاورمیانه و عدم واکنش منفی آنها نسبت به اقدامات یک طرفه و یک جانبه پادشاهان و حاکمان که ابزار اصلی تامین منافع این قدرتها محسوب می شوند؛ باعث شده تا حمایت و پشتیبانی برای ایجاد حرکتهای دموکراتیک در منطقه صورت نگیرد و اجازه انجام چنین فرآیندی به نظامهای سیاسی منطقه داده نشود. اهداف خاورمیانه جدید یا خاورمیانه گسترده حمایت از شکل گیری جوامع دموکراتیک در منطقه است. (خوش خطی و امجدی، ۱۳۸۶: ۲۴۱-۲۴۴) با این حال در شرایط کنونی به دلیل وابستگی نظام بین الملل به انرژی حوزه خلیج فارس از یک طرف و ظرفیت و پتانسیل بالای کشورهای حاشیه خلیج فارس جهت خرید تسلیحات نظامی غربی که درآمد زیادی نصیب غرب می کند تا قدرتهای فرامنطقهای برای حفظ درآمدهای حاصل از فروش تسلیحات جنگی و از طرف دیگر تجربه اشغال افغانستان و عراق که منجر به گسترش قلمرو و نفوذ جریان فکری خاص و بنیادگرایی افراطی در منطقه شدند. به دنبال حمایت از نوعی دموکراسی از قبل تعیین شده در این منطقه طی عملیات حساب شده و تاخیری به دموکراسی که مورد نظر قدرتهای بزرگ است و ایده آلهای آنها در آن لحاظ می شود و منافع قدرتهای فرامنطقهای تامین می گردد، برسد.

تأثير آمریکا بر روابط عربستان با ایران

از سال ۱۹۳۲ عربستان به یک پادشاهی متحد تبدیل شد تاکنون تمام پادشاهان این کشور به درجه های متفاوت وابستگی و همکاری با آمریکا را به عنوان یک اصل و قانون طلایی دنبال کرده اند. (دهشیار، ۱۳۹۲: ۵۰) اگر چه عربستان را نمی توان کشور دست نشانده آمریکا به شمار آورد؛ اما سیاست خارجی این کشور از چندین دهه پیش بر مبنای همسویی با سیاست خاورمیانه ای آمریکا پایه گذاری شده است. این کشور همواره در پی افزایش قدرت نظامی و نفتی

بررسی عوامل تقابل سیاسی؛ امنیتی ایران و عربستان...

۹۵