खोकला (COUGH)

प्रकार	वनस्पती	कसे वापरावे	प्रमाण	काळजी
कोरडा, खोकला Dry Cough	आडसुळा पाने (कोवळी पाने) Justica adhatoda (Tender Leaves)	एक कप पाण्यात २ ते ३ वेळा कोवळी पाने उकळून त्याचे अर्धा कप द्रावण करणे.	७ दिवस दिवसातुन ३ वेळा अर्धा कप द्रावण पिणे.	थंड खाद्य पदार्थ टाळणे, गारठा व धुळ टाळणे, दिवसा झोप टाळणे, जेवणामध्ये लसुण व मिरे यांचा वापर करणे, गरम कपड्यांचा वापर करावा.
कोरडा, खोकला Dry Cough	आडुळसा Justica adhatoda (Leaves)	पानापासुन रा, पुड, किंवा लेप करणे.	१ चमचा पुड किंवा रसामध्ये १/२ चमचा आल्याचा रस मिसळून दिवसात तीन वेळा घेणे.
ओला खोकला Wet Cough	कोरफड पानाचा गर Leaf pulp	दोन चमचे गर एक चमचा तुपात परतणे.	किमान तीन दिवस त्यात थोडी साखर घालून दिवसातुन तीन वेळा खाणे.
ओला खोकला Wet Cough	पिंपळी, मिरी, सुंठ Piper longum (Fruit) piper nigrum (Fruit) Zigiber Officinal (rhizome)	तीनही पदार्थांची समप्रमाणात पुड घेऊन ती मधात मिसळणे.	गरजेनुसार विरघळून घेणे.
	आले Zingiber officinal (Fresh rhizome)	ताज्या आल्यापासून रस बनविणे.	१ चमचा ताजा रस मधात मिसळून दिवसातुन ३ वेळा ७ दिवस घेणे.